Пра нас

Дысклеймер

Беларускія ўлады прызналі БХК так званым «экстрэмісцкім фарміраваннем» (рашэнне КДБ 4/41-72, 31.03.26), а сайты і сацсеткі арганізацыі — экстрэмісцкімі матэрыяламі.

Зварот па дапамогу, удзел у мерапрыемствах, данаты, падпіска, захоўванне або распаўсюд матэрыялаў арганізацыі могуць ствараць рызыкі для людзей, якія знаходзяцца ў Беларусі або плануюць паездку ў краіну.

У якасці звязаных матэрыялаў адзначаны:

Рэкамендацыі па бяспецы для карыстальнікаў

 

Пра БХК коратка

Заснаваны ў 1995 годзе. З 2021 года БХК працуе ў выгнанні.

За больш як тры дзесяцігоддзі БХК паслядоўна ўмацоўвае інстытуцыйны фундамент беларускай праваабарончай інфраструктуры — экспертызу, супольныя стандарты і механізмы каардынацыі, на якія абапіраецца ўся праваабарончая супольнасць.

Наш галоўны фокус — сістэма, а не асобныя выпадкі.

Да 2020 г. БХК меў шматгадовы досвед дыялогу з дзяржаўнай уладай і удзелу ў нацыянальных працэсах выпрацоўкі палітык, у тым ліку ў працы над Нацыянальным планам дзеянняў у галіне правоў чалавека. Гэты досвед, атрыманы ва ўмовах закрытай і рэпрэсіўнай беларускай сістэмы, сфармаваў наш сістэмны падыход да правоў чалавека — падыход, які выходзіць за межы рэагавання на асобныя рэзанансныя выпадкі.

Сёння БХК падтрымлівае і развівае Рамку ацэнкі сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі, забяспечваючы паслядоўны і супастаўны аналіз у доўгатэрміновай перспектыве.

Таксама праз падтрымку агульных стандартаў, падыходаў і стратэгічнага бачання сярод ключавых беларускіх праваабарончых арганізацый мы прадухіляем фрагментацыю сектара і ўмацоўваем магчымасці для надзейнага калектыўнага прадстаўніцтва і адвакацыі.

 

Наша гісторыя

БХК быў заснаваны ў 1995 годзе аднымі з найбольш аўтарытэтных прадстаўнікоў беларускай грамадскай і культурнай супольнасці — сярод іх пісьменнік Васіль Быкаў (першы старшыня Назіральнай рады БХК), будучая лаўрэатка Нобелеўскай прэміі Святлана Алексіевіч, Рыгор Барадулін, Радзім Гарэцкі, Генадзь Бураўкін, Юры Хадыка і Карлас Шэрман. Арганізацыя была афіцыйна зарэгістраваная Міністэрствам юстыцыі 1 лістапада 1995 года.

1 кастрычніка 2021 года Вярхоўны Суд Беларусі пазбавіў БХК дзяржаўнай рэгістрацыі. Нягледзячы на гэта, мы працягваем сваю працу.

У ліпені 2022 года, нягледзячы на рашэнне ўладаў аб ліквідацыі арганізацыі, Беларускаму Хельсінкскаму Камітэту быў нададзены кансультатыўны статус пры Эканамічным і Сацыяльным Савеце ААН (ECOSOC). БХК стаў першай беларускай недзяржаўнай арганізацыяй, якая атрымала такі статус.

БХК таксама ўваходзіць у Кантактную групу Савета Еўропы па адносінах з Беларуссю.

 

Місія

Беларускі Хельсінкскі Камітэт працуе дзеля таго, каб рэанімаваць сэнсы правоў чалавека і каб правы чалавека былі ўключаны ва ўсе сферы жыцця.

 

Прынцыпы дзейнасці

Мы дзейнічаем на падставе наступных этычных прынцыпаў і распрацоўваем працэсы і прадукты з улікам падыхода, заснаванага на правах чалавека (human rights based approach).

Таксама ў сваёй працы кіруемся дадзеным кіраўніцтвам па вызначэнні палітычных зняволеных.

Як і іншыя Хельсінкскія групы па ўсім свеце, дзейнічаем у духу Хельсінкскіх пагадненняў .

 

Нашы мэтавыя аўдыторыі

НДА. Мы дапамагаем грамадскім арганізацыям і ініцыятывам дадаць ("адкрыць") аспект правоў чалавека ў сваю працу. #сумесныя даклады ў міжнародныя механізмы #сумесная дапамога мэтавым аўдыторыям #human rights based approach #database. Больш інфармацыі.
 
Бізнэс. Мы дапамагаем бізнэсу разабрацца ў тэме "бізнэс і правы чалавека" і даем базавы інструментар для ўкаранення належных падыходаў у працэсы і прадукты. Дапамагаем інвестарам зразумець краінавы кантэкст у тэме "бізнэс і правы чалавека". #due diligence #гайдлайны #навучанне для кампаній #аналітыка сітуацыі ў краіне. Больш інфармацыі.
 
Прафесійная прававая супольнасць (адвакаты, юрысты, студэнты, якія вывучаюць права). Мы абараняем прафесійную супольнасць, выкарыстоўваючы міжнародныя механізмы, распрацоўваем навучальныя і асветніцкія матэрыялы, арганізуем праграму стажыровак для студэнтаў. Некаторыя матэрыялы для МА: відэаблогі "Рэанімацыя сэнсаў", дапаможнік “Производство по делу об устранении в нормативных правовых актах пробелов, исключений в них коллизий и правовой неопределенности”, рэкамендацыі беларускіх НДА аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у праект "Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у некаторыя законы Рэспублікі Беларусь па пытаннях удасканалення дзейнасці адвакатуры».
 
Людзі. Мы распрацоўваем памяткі па найбольш вострых або заблытаных пытаннях. Нашы юрысты бясплатна кансультуюць грамадзян па пытаннях, якія тычацца парушэння правоў чалавека, рыхтуюць экспертныя заключэнні amicus curiae для суда.
 
 
 

Галоўныя тэмы

Аналітыка трэндаў і палітыкі па правах чалавека ў Беларусі і рэгіёне, дыскрымінацыя, бізнес і правы чалавека, падыход, заснаваны на правах чалавека (human rights based approach), міжнародныя праваабарончыя механізмы, сацыяльна-эканамічныя правы.
 
 

Ключавыя прадукты

Нацыянальны індэкс правоў чалавека. Гэты індэкс стварае група экспертаў грамадзянскай супольнасці пад агульнай каардынацыяй Беларускага Хельсінкскага Камітэта. Мы прыводзім агульную ацэнку сітуацыі з правамі чалавека і па трох катэгорыях (сацыяльна-эканамічныя правы, грамадзянска-палітычныя правы і агульныя меры ў галіне правоў чалавека) ацэньваем канкрэтныя правы, іх кампаненты і індыкатары ідэальнай сітуацыі. Мы робім гэты індэкс дзеля трох рэчаў: 1) каб зацікаўленыя прафесіяналы маглі хутка ацаніць агульную сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі, а не збіраць інфармацыю па разрозненых крыніцах; 2) каб паказаць, як змяняецца сітуацыя; 3) па сутнасці індэкс паказвае накірунак рэформ у галіне правоў чалавека, у якіх мае патрэбу наша краіна.
У 2024 годзе Індэкс быў адзначаны ў гадавой справаздачы Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека як прыклад эфектыўнай ацэнкі заканадаўства і практык у сферы правоў чалавека.
 
Агляд "Правы чалавека ў Беларусі: асноўныя тэндэнцыі дзяржаўнай палітыкі". У гэтым аглядзе мы асвятляем найбольш значныя змены ў беларускай дзяржаўнай палітыцы ў галіне правоў чалавека і рэакцыях на яе з боку міжнароднай супольнасці па трох кірунках: агульныя меры: сістэмныя рэчы — заканадаўства, стратэгіі, палітыкі, якія ў цэлым вызначаюць умовы і перадумовы рэалізацыі правоў чалавека ў краіне; правапрымяняльная практыка: канкрэтныя парушэнні грамадзянскіх і палітычных, сацыяльных, эканамічных і культурных правоў; ключавыя рашэнні і рэакцыі міжнародных структур, звязаныя з сітуацыяй з правамі чалавека ў Беларусі. Наша аналітыка дапаможа лепш зразумець трэнды ў галіне правоў чалавека, дасць магчымасць адсочваць сістэмныя і якасныя змены сітуацыі, пашырыць правачалавечны фокус аналітыкі ў сумежных галінах (палітычнай, эканамічнай, сацыяльнай сферы і г.д.), будзе карыснай для выпрацоўкі стратэгій і пазіцый.
 
Database па стандартах правоў чалавека для юрыстаў і менеджэраў праектаў. Рэсурс эканоміць час і дапамагае хутка зарыентавацца ў міжнародных стандартах правоў чалавека па ключавых запытах. Дапамагае хутка нарасціць пачатковую экспертызу па неабходным аспекце правоў чалавека, узмацніць юрыдычны дакумент (скаргу, заяву) рэлевантнымі міжнароднымі стандартамі правоў чалавека, пры гэтым такой інфармацыі няма ў папулярных прафесійных базах. Дапамагае менеджэрам праектаў і прадстаўнікам дзяржаўных органаў зарыентавацца ў правах чалавека і кантэксце ў дачыненні да Беларусі.
 
Гайдлайны па бізнесе і правах чалавека. Дапамагаюць бізнэсу хутка разабрацца ў тэме "бізнэс і правы чалавека" і даюць базавы інструментар для ўкаранення належных падыходаў у бізнес-працэсы.
 
Усе нашыя аналітычныя матэрыялы – у раздзеле “дакументы”.
 
 

Партнёры

Наша праца была б немагчымая без наступных партнёраў:

 

Дадаткова

Беларускі Хельсінкскі Камітэт дзейнічае ў партнёрстве з Helsinkio susitarimų skatinimo asociacija (код юрыдычнай асобы: 304185631, Вільнюс, Літва) на падставе Мемарандума аб супрацоўніцтве. 

Helsinkio susitarimų skatinimo asociacija адмініструе гэты сайт і яго паддамены, з’яўляецца Кантралёрам персанальных дадзеных і нясе адказнасць за іх апрацоўку ў адпаведнасці з дадзенай Палітыкай.